Kościół św. Jakuba (Jacobkerk)

to jeden z największych kościołów w mieście. W XV wieku znajdowało się tutaj hospicjum, które przyjmowało pielgrzymów podróżujących z południowej Europy do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela. W 1413 roku do hospicjum dodano kaplicę poświęconą św. Jakubowi. Kiedy okazała się ona za mała, w 1491 roku, rozpoczęto budowę, w stylu brabanckiego gotyku, istniejącego do dziś kościoła. Po 175 latach budowę ukończono. Świątynia św. Jakuba służyła jako kościół parafialny dla rzemieślników, członków cechów i okolicznych religijnych bractw.

W prezbiterium, które wykończono w okresie baroku, zbudowano grobowce i kaplice dla wielu bogatych rodzin. Odwiedzający najczęściej przychodzą do kościoła św. Jakuba, aby zobaczyć ten najsławniejszy z grobowców, grobowiec Rubensa i jego rodziny. Za budowę tej wspaniałej świątyni odpowiedzialni byli znamienici architekci: Herman Waghemakere, jego synowie Domien i Herman, oraz Rombout Keldermans. Centralna nawa kościoła ma 98 metrów długości i 55 metrów szerokości. Wieża, wznosząca się na 55 metrów, osiągnęła tylko jedną trzecią wysokości zamierzonej przez architektów.

Church of Saint James in Antwerp. Belgium.
Kościół Świętego Jakuba w Antwerpii. Belgia.

KAPLICA NAJŚWIĘTSZEGO SAKRAMENTU

W świątyni próżno szukać gotyckich i wczesnorenesansowych dzieł sztuki. Zostały one zniszczone podczas dwóch powstań ikonoklastów, w latach 1566 i 1581. Po okresie niekontrolowanych zniszczeń, które dotknęły wiele kościołów i instytucji religijnych, przyczyniając się do bezpowrotnej straty tysięcy wspaniałych dzieł sztuki, w roku 1585 kościół ponownie powrócił w ręce katolików. Świątynia szczyci się wspaniałym zbiorem barokowego dziedzictwa. Przede wszystkim znakomitych marmurowych rzeźb, których najwspanialsze przykłady znajdują się w Kaplicy Najświętszego Sakramentu.

Stworzony z marmuru realistyczny ołtarz, w 1695 roku, wykonali wspólnie W. Kerrickx oraz H. Verbruggen. Balaski ołtarzowe zdobi wspaniała rzeźba przedstawiająca anioły adorujące Jezusa pod postacią chleba i wina, i rozpoznające w Nim prawdziwego Baranka Bożego. Warte uwagi są również wspaniałe witraże, dzieło Jana Labaera (1626). Przedstawiają one w kilku scenach historię Rudolfa Habsburga, który użyczył swojego konia księdzu, aby ten mógł z Komunią Świętą dotrzeć do umierających.

Ołtarz główny - arcydzieło z XVII wieku

Wspaniały marmurowy ołtarz wykonał Artus Quellin Młodszy w 1685 roku. Na szczycie znajduje się posąg Boga siedzącego na tronie pod baldachimem w kształcie wielkiej otwartej muszli z Santiago de Compostela. Konstrukcja baldachimu jest drewniana.
Naprzeciwko ołtarza znajdują się niezwykłe organy wykonane przez sławnego Jana B. Forceville'a w roku 1727. Ich mechanizm jest sprawny do dziś. Duże organy, usytuowane nad głównym wejściem, stworzył w 1884 roku Karol Anneessens.

Piękne stalle w pobliżu lektorium tworzyli wspólnie, w latach 1658-1670, ojciec i syn A. A. Quellin oraz ich asystenci bracia Herry.
Powstałe w 1669 roku niezwykłe lektorium, zdobione barwnym marmurem, jest przykładem czystego baroku. To dzieło Sebastiana de Neve. Po jego obu stronach wiszą obrazy: Wniebowstąpienie, namalowany przez TH. Boeyermansa (1671) oraz Jezus na krzyżu (1670) autorstwa Artusa Quellina.

KAPLICA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY-GRÓB P.P. RUBENSA

Ogrom tej wspaniałej świątyni wyraża się również ilością kolumn, których jest tutaj aż 73. Również 23 kaplice, fundowane przez mniejsze cechy, robią niezwykłe wrażenie. Z racji tego, iż świątynia stała się kościołem parafialnym wielu członków ówczesnej XVII, XVIII-wiecznej burżuazji ufundowało tutaj swoje nagrobki. Następne monumenty pojawiły się już w XIX wieku. Również bogate rody wykupywały tutaj miejsca spoczynku dla swoich bliskich. Do najznamienitszych należy rodzina P.P. Rubensa. To właśnie grób tego artysty doskonałego jest głównym powodem, dla którego rzesze turystów odwiedzają tę wspaniałą świątynię.

Kaplica Najświętszej Marii Panny, która jest miejscem spoczynku mistrza oraz członków jego rodziny, znajduje się we wschodniej części kościoła. Zawiedzie się jednak ten, który spodziewa się tutaj wspaniałego, monumentalnego nagrobku. Rubens spoczywa w grobie przykrytym marmurową płytą z epitafium po łacinie. Rzeźby zdobią jedynie groby jego córki i żony. Kaplica będąca miejscem spoczynku Rubensa została ukończona pięć lat po jego śmierci. Jej fundatorką była Helena Fourment, druga żona artysty.

Obraz Najświętsza Maria Panna między świętymi, wiszący ponad ołtarzem, Rubens namalował w 1643 roku z myślą o swoim memoriale. Uważa się, że mistrz w obrazie uwiecznił członków rodziny. Dziewica to Isabella Brandt, dzieciątko Jezus Frans Rubens, Helenę Fourment przedstawił jako Marię Magdalenę, ciemnowłosą kobietę z odsłoniętą piersią i bosą stopą. Dla siebie artysta przyjął postać rycerskiego św. Jerzego, w pięknej zbroi, u którego boku leży pokonany smok. Obraz ten ukazuje męstwo, moralną siłę mężczyzn oraz łagodność i poświęcenie kobiet.

Dla osób podążających ścieżkami Rubensa jest to miejsce obowiązkowe. Inne ślady jego twórczości i życia można zobaczyć w Katedrze Najświętszej Marii Panny, Domu Rubensa, który współcześnie jest także muzeum tego wspaniałego malarza, a także w kościele św. Karola Boromeusza, w którym to zaprojektował fasadę i jedną z kaplic. Niestety 39 obrazów wykonanych przez jego pracownię na suficie oraz większość prac w marmurze została bezpowrotnie stracona w pożarze z 1718 roku. Niektórzy historycy przypisują Rubensowi również stworzenie 58-metrowej wieży kościoła św. Karola Boromeusza.

Kościół św. Jakuba-przystanek w drodze do Santiago de Compostela

W kościele św. Jakuba należy zwrócić również uwagę na wspaniały pulpit, który stworzył Lodewijk Willemssens w 1675 roku, kaplicę Maryjną, wszechobecne, znajdujące się na posadzkach płyty z epitafiami, wspaniałe rzeźby i obrazy. Do najsławniejszych należy ten znajdujący się w kaplicy rodziny Carrena z Mediolanu, namalowany przez wspaniałego Jakuba Jordaensa.
Warto wiedzieć, że swój splendor kościół św. Jakuba zawdzięcza między innymi Papieżowi Klemensowi XI, który w 1705 roku nadał mu tytuł kościoła prestiżowego, oraz temu, że był on jednym z przystanków na drodze pielgrzymów do Santiago de Compostela. Dzięki postawie księdza, który zobowiązał się zachować wierność okupantom podczas Rewolucji Francuskiej, kościół św. Jakuba wyszedł z tego okresu praktycznie bez szwanku, w przeciwieństwie do innych świątyń, które były niszczone na potęgę podczas rewolucji. Natomiast bombardowania podczas II Wojny Światowej przyczyniły się do zniszczenia wielu wspaniałych witraży.